Jak występować z ogniem zgodnie z przepisami bezpieczeństwa to wyzwanie zarówno dla doświadczonego kuglarza, jak i dla osoby rozpoczynającej artystyczną przygodę z płomieniami.

Zrozumienie ryzyka podczas występów z ogniem

Każdy pokaz z wykorzystaniem płomieni niesie ze sobą szereg potencjalnych zagrożeń. Przede wszystkim trzeba dokładnie ocenić otoczenie – odległość od widzów, rodzaj podłoża, obecność łatwopalnych materiałów oraz warunki atmosferyczne. Przy silnym wietrze nawet drobna iskra może spowodować pożar. Właśnie dlatego odpowiednie rozpoznanie miejsca występu to kluczowy etap planowania. Kuglarz, przygotowując się do występu, powinien uwzględnić:

• rodzaj używanego płynu lub materiału palnego,
• okoliczne budynki i drzewa,
• dostęp do sprzętu gaśniczego (gaśnice, koce gaśnicze),
• drogi ewakuacyjne dla publiczności i artysty.

Podstawowe zasady BHP

Zanim zabłyśnie pierwszy ogień, kuglarz powinien odbyć szkolenie z zakresu bezpieczeństwa. Znajomość procedur gaśniczych, umiejętność szybkiej oceny sytuacji kryzysowej oraz plan działania na wypadek poparzeń to absolutne minimum. Ważne jest stałe utrzymywanie sprzętu w stanie technicznym dostosowanym do obowiązujących norm, a także regularne sprawdzanie daty ważności gaśnic i konserwacja kołnierzy ochronnych oraz rękawic.

Przygotowanie miejsca i sprzętu

Kolejny etap to staranne przygotowanie sceny lub przestrzeni, w której odbędzie się pokaz. Podłoga powinna być czysta i równa, bez luźnych dywanów i wykładzin. W pobliżu strefy pokazowej nie mogą znajdować się żadne łatwopalne przedmioty, a całość trzeba oznaczyć taśmą ostrzegawczą i zabezpieczyć barierkami. Sprzęt używany przez kuglarza warto podzielić na kategorie: do rutynowego czyszczenia, do okresowej wymiany oraz awaryjny – przechowywany w specjalnej torbie ratowniczej z natychmiastowym dostępem do środków gaśniczych.

Wśród najważniejszych elementów wyposażenia wymienia się:

• Gaśnice proszkowe o odpowiedniej pojemności,
• koce gaśnicze z włókna szklanego,
• stojaki i podpórki z metalu nierdzewnego,
• odpowiednie ubranie ochronne z naturalnych tkanin (bawełna, len),
• komplety do szybkiego opatrzenia ran i oparzeń.

Ubranie kuglarza musi być dopasowane, ale nie krępujące ruchów. Długie rękawy i nogawki wykonane z materiałów trudno zapalnych znacznie zmniejszają ryzyko obrażeń. Obuwie powinno mieć antypoślizgową podeszwę, by zapewnić stabilność podczas dynamicznych ewolucji z ogniem.

Techniki kuglarskie z ogniem

Występy z ogniem to połączenie akrobatyki, rytmiki i precyzji. Istnieje wiele technik, które sprawiają, że pokaz staje się widowiskowy i bezpieczny zarazem. Do najpopularniejszych należą:

• żonglerka pochodniami,
• taniec z wachlarzami ogniowymi,
• kuglarstwo kontaktowe z zapalonymi kijami,
• manipulacje poi (kule na linkach) zakończone płonącymi końcówkami.

Podczas ćwiczeń najlepiej zaczynać od zimnych rekwizytów, następnie przechodzić do bezpłomieniowych treningów ruchowych, a dopiero w końcowej fazie dodawać ogień. Taki progres minimalizuje ryzyko poparzeń i pozwala artystom skupić się na perfekcji ruchu. Ważnym elementem jest także synchronizacja z muzyką oraz odpowiednia koordynacja ciała, by każda figura wyglądała pewnie i bezpiecznie.

Ćwiczenia rozwijające umiejętności

Aby osiągnąć wysoki poziom, kuglarze regularnie wykonują ćwiczenia wzmacniające mięśnie ramion, nadgarstków i pleców. Trening wytrzymałościowy i gibkościowy wpływa na płynność ruchu, co przekłada się na zmniejszenie czasu kontaktu ciała z ogniem. Warto wprowadzić elementy jogi czy pilatesu, by poprawić koncentrację oraz utrzymać równowagę w dynamicznych pokazach.

Szkolenie i doskonalenie umiejętności

Udział w warsztatach prowadzonych przez doświadczonych kuglarzy to doskonała okazja, by nauczyć się zaawansowanych technik i wymienić doświadczenia. Wiele organizacji oferuje kursy certyfikowane, kończące się egzaminem praktycznym oraz teoretycznym z przepisów BHP. Posiadanie takich uprawnień często jest wymagane przy większych eventach czy festiwalach plenerowych.

Niezbędne elementy szkolenia to:

• moduł teoretyczny z zakresu ochrony przeciwpożarowej,
• praktyczne ćwiczenia gaszenia scenariuszy awaryjnych,
• wspólne treningi zespołowe uczące synchronizacji i pracy w grupie,
• sesje w warunkach symulujących trudne otoczenie (wiatr, nierówne podłoże).

Dzięki takim zajęciom kuglarz nie tylko podnosi swoje kompetencje, ale również poznaje kontakty w branży, co może zaowocować zaproszeniami na prestiżowe wydarzenia.

Zgodność z przepisami i współpraca z władzami

Każdy pokaz z ogniem powinien być poprzedzony uzyskaniem odpowiednich pozwoleń. Artysta, organizując event, zobowiązany jest do zgłoszenia imprezy w lokalnej jednostce Państwowej Straży Pożarnej oraz straży miejskiej lub gminnej. W dokumencie zgłoszeniowym należy przedstawić:

• opis planowanego pokazu i używanych rekwizytów,
• plan sytuacji awaryjnej i ewakuacyjnej,
• lista osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo,
• kopie certyfikatów i uprawnień uczestników.

Współpraca z inspektorem nadzoru i strażakiem festynowym to gwarancja wsparcia w razie nieprzewidzianych sytuacji. Regularne kontrole sprzętu oraz zgromadzenie niezbędnej dokumentacji zmniejszają formalne ryzyko przerwania pokazu. Warto także pamiętać o posiadaniu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, które zabezpiecza artystę na wypadek szkód wyrządzonych publiczności lub mieniu.

Rola organizatora i artysty

Organizator odpowiada za przygotowanie logistyczne i administracyjne, natomiast kuglarz skupia się na aspektach artystycznych i technicznych występu. Kluczowa jest tu komunikacja obu stron – wspólne ustalenie godzin prób, planu zabezpieczeń oraz zakresu odpowiedzialności za poszczególne elementy pokazu przekłada się na sukces całej imprezy.

Analiza i doskonalenie po występie

Prosty, lecz często pomijany krok to ewaluacja po wydarzeniu. Analiza mocnych i słabych stron pokazów umożliwia wprowadzenie usprawnień. Warto gromadzić opinie publiczności oraz uwagi służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Dzięki temu każdy kolejny występ z ogniem staje się bardziej profesjonalny i efektowny, a przede wszystkim bezpieczny.